Nhóm nghiên cứu Trung Quốc giải bài toán FeMoco bằng siêu máy tính exascale

XTelegram
Sơ đồ cấu trúc phân tử FeMoco, cofactor sắt-molypden của enzyme nitrogenase

FeMoco từng được chọn làm thước đo cho máy tính lượng tử, nhưng siêu máy tính cổ điển giải xong trong 105 phút, nhanh hơn mốc 8.5 giờ dự kiến cho máy lượng tử.

⚡ MIGOVI TL;DR

  • Nhóm nghiên cứu Trung Quốc tính xong năng lượng nền của FeMoco bằng siêu máy tính exascale, kết quả báo cáo tại SC26 ở Chicago
  • Bài toán giải trên 1280 nút của LineShine trong 105 phút
  • Mã được chạy trên 20,480 nút, đạt 1.456 EFLOP/s ở độ chính xác kép và 5.626 EFLOP/s ở độ chính xác hỗn hợp
  • FeMoco được đặt làm benchmark cho máy tính lượng tử từ năm 2019, đầu năm nay đã có nhóm khác tính được bằng kỹ thuật cổ điển

Bài toán được dùng làm thước đo lượng tử

Một nhóm nghiên cứu ở Trung Quốc vừa cho thấy siêu máy tính exascale có thể giải một bài toán mà trước nay người ta cho rằng chỉ máy tính lượng tử mới làm nổi. Kết quả được báo cáo tại hội nghị điện toán hiệu năng cao SC26 ở Chicago, với sự tham gia của các nhà nghiên cứu đến từ bảy trường đại học, phòng thí nghiệm và trung tâm nghiên cứu. Bài toán họ chọn là tìm mức năng lượng thấp nhất cùng các trạng thái lượng tử của lõi kim loại chứa sắt và lưu huỳnh nằm ở trung tâm loại enzyme chuyên biến nitơ trong khí quyển thành amoniac.

Lõi hóa học này có tên là FeMoco (iron-molybdenum cofactor), gồm 113 electron phân bố trên 76 orbital. Số cách các electron có thể sắp xếp trên những orbital ấy quá lớn để giải bằng cách thử hết mọi khả năng, trong khi các thuật toán ước lượng lại cho kết quả thiếu chính xác, nên việc tính năng lượng nền của FeMoco được coi là một thước đo cho hiệu năng máy tính lượng tử trong tương lai. Mô hình 113 electron và 76 orbital này được xác định làm benchmark từ năm 2019.

Sơ đồ cấu trúc phân tử FeMoco, cofactor sắt-molypden của enzyme nitrogenase
Sơ đồ cấu trúc phân tử của cofactor sắt-molypden (FeMoco) trong enzyme nitrogenase

Cách nhóm nghiên cứu giải bài toán

Để làm việc đó, nhóm đã chạy mã của bài toán trên 20,480 nút của siêu máy tính exascale LineShine cùng siêu máy tính thế hệ mới CNIS (China's New-generation Intelligent Supercomputer). Tốc độ tính toán đo được đạt 1.456 EFLOP/s ở độ chính xác kép (double precision) và 5.626 EFLOP/s ở độ chính xác hỗn hợp (mixed precision), cho thấy hệ thống được khai thác ở quy mô rất lớn.

Dù mã được chạy trên hàng ngàn nút, cuối cùng nhóm chỉ cần 1280 nút của LineShine để giải xong bài toán trong 105 phút. Thời gian này quan trọng không kém bản thân kết quả, vì benchmark FeMoco vốn giả định một máy tính lượng tử chịu lỗi (fault-tolerant) sẽ mất khoảng 8.5 giờ để giải cùng bài toán, nghĩa là cách làm cổ điển ở đây nhanh hơn mốc đó đáng kể.

Những nghiên cứu trước đó

Nghi ngờ về vị thế của FeMoco thật ra đã xuất hiện từ trước. Hồi đầu năm nay, một số nhóm nghiên cứu khác đã chứng minh có thể dùng kỹ thuật tính toán cổ điển để tính năng lượng nền của FeMoco, khiến người ta bắt đầu đặt câu hỏi liệu máy tính cổ điển có thật sự bị loại hẳn khỏi benchmark này hay không. Kết quả mới từ Trung Quốc bổ sung thêm một số đo cụ thể là 105 phút trên 1280 nút, đủ để đặt cạnh mốc 8.5 giờ mà benchmark giả định cho máy lượng tử.

GÓC NHÌN MIGOVI

Kết quả này cho thấy một bài toán từng được xem là dành riêng cho máy tính lượng tử vẫn có thể bị siêu máy tính cổ điển giải được khi thuật toán và phần cứng đủ mạnh, nên FeMoco khó còn giữ vai trò bằng chứng cho lợi thế lượng tử như người ta từng kỳ vọng. Điều đó không có nghĩa máy tính lượng tử hết giá trị, vì con số 8.5 giờ chỉ là ước tính dựa trên giả định về một máy lượng tử chịu lỗi, còn con số 105 phút là kết quả đã chạy thật. Với người dùng ở Việt Nam, mỗi khi đọc tin kiểu "máy lượng tử vượt mặt siêu máy tính", bạn nên hỏi thêm bài toán đó đã được các kỹ thuật cổ điển thử sức tới đâu, vì cuộc đua giữa hai hướng này còn sát nhau hơn nhiều người nghĩ.

Nguồn: Wccftech

Kiểm duyệt bởi: Hero Association

Chia sẻ cảm nhận nhé ^^

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *

Góc nhìn

Mục lục

  1. Bài toán được dùng làm thước đo lượng tử
  2. Cách nhóm nghiên cứu giải bài toán
  3. Những nghiên cứu trước đó