Nền tảng socket AMD AM5 sẽ sớm hỗ trợ bộ nhớ CUDIMM, chỉ chưa rõ khi nào

Cho tới hiện tại, tốc độ bộ nhớ DRAM là điểm yếu lớn nhất của AMD.

Mặc dù đang chiếm thế đỉnh phong về sức mạnh xử lý của CPU, các chip Zen của AMD vẫn có một nhược điểm là băng thông bộ nhớ DRAM vẫn ở "chiếu dưới" so với Intel. Tất nhiên DRAM chỉ là một phần của hệ thống và không phải ứng dụng nào cũng cần nhiều băng thông nhớ. Nhưng cứ duy trì mãi nhược điểm thì đó không phải là chuyện hay ho gì. Đặc biệt với chip APU có kèm IGP hoặc NPU, băng thông nhớ thấp cũng ảnh hưởng phần lớn tới năng lực đồ hoạ lẫn xử lý AI.

Trao đổi với trang DigitalTrends, Sourabh Dhir, đại diện quản lý sản phẩm mảng gaming và máy trạm của AMD, cho biết nền tảng socket AM5 của hãng hoàn toàn có thể chạy được bộ nhớ CUDIMM, chỉ là điều đó chưa áp dụng cho các sản phẩm hiện tại (tính tới Ryzen 9000). "Nhìn chung với lộ trình phát triển bộ nhớ mà chúng tôi đang có, bạn sẽ thấy có những cách tân công nghệ khác nhau dẫn tới các hình thái DIMM khác nhau. CUDIMM là một công nghệ cho phép bộ nhớ DDR5 đạt tốc độ trên 6000 Hz. Và tôi không nghĩ rằng chúng tôi cần phải có nền tảng socket mới để hỗ trợ nó".

Trong trường hợp nếu bạn chưa rõ, CUDIMM là hình thái bộ nhớ dựa trên form chuẩn UDIMM. Chúng vẫn có kích thước vật lý 133.35 x 30 mm. Nhưng trong khi UDIMM "ngu si" vì chúng không tự tạo ra tín hiệu nhớ (mà phải dựa vào IMC có trên CPU), thì CUDIMM "thông minh" ở chỗ chúng tự quản lý tín hiệu của chính mình (thông qua con chip CKD sẵn có). Việc chủ động tạo ra tín hiệu của riêng mình giúp CUDIMM dễ dàng đạt tốc độ cao hơn UDIMM (thường trên 6400 MT/s). Song do đặc trưng không cần tới IMC như UDIMM, CUDIMM cần được CPU "hiểu" đúng để không chồng chéo chức năng khi hoạt động.

Khác biệt chính của CUDIMM là nó có thêm chip CKD để tự tạo tín hiệu thay vì dựa vào IMC của CPU

Tính tới hiện tại, chỉ nền tảng Arrow Lake của Intel là "hiểu" đúng CUDIMM. Còn lại các chip AM5 của AMD hoặc hoàn toàn không hỗ trợ hoặc chỉ hỗ trợ "phân nửa". Cụ thể nếu bạn gắn bộ nhớ CUDIMM lên mainboard AM5 với chip Ryzen 7000, hệ thống sẽ hoàn toàn không khởi động được. Còn các chip Ryzen 8000/9000 thì sẽ chạy ở chế độ "giả lập" (bypass mode), cụ thể là chip CKD sẽ "nhường" việc quản lý tín hiệu nhớ cho IMC của CPU, nhưng ở tốc độ cực kỳ thấp (DDR5-3200). Bạn sẽ cần can thiệp "tay" vào BIOS để tinh chỉnh lại tất cả, nhưng về cơ bản là chip CKD sẽ không làm việc và lợi ích của CUDIMM là zero trên các chip này.

Về mặt lý thuyết, thực chất việc hỗ trợ CUDIMM hoàn toàn không khó. Trước khi khởi động, CPU chỉ cần kiểm tra xem hệ thống có CKD hay không. Nếu không (bộ nhớ UDIMM phổ thông) thì IMC vẫn "xắn tay áo" như thường. Nếu có thì IMC chỉ việc "lùi về phía sau" để CKD làm việc. Cơ chế phát hiện/chuyển giao quyền lực này thực tế chỉ cần cập nhật lại firmware CPU/mainboard là đủ. Tất nhiên về phần cứng vẫn cần mạch điện trên mainboard đảm bảo cấp đủ điện vì CUDIMM hao điện hơn UDIMM phổ thông. Do đó có lẽ tuy CUDIMM không cần dùng socket khác UDIMM nhưng để đảm bảo tính đồng nhất và sự ổn định, trước mắt các dòng chip Zen 4/5 của AMD sẽ không hỗ trợ đầy đủ loại bộ nhớ này.

Hiện tại chỉ nền tảng Arrow Lake của Intel hỗ trợ CUDIMM

Nói về tương lai của AM5, Dhir nhận xét: "Trong cùng hạ tầng socket AM5, nó đủ chắc chắn, đủ năng lực cho cả tương tai, và nó được xây dựng để hỗ trợ cả những công nghệ tương lai này. Bất kỳ thứ gì bạn vứt vào DDR5, thì AM5 đều sẵn sàng để hỗ trợ chúng".

Ở đây Dhir không nói rõ thời điểm AMD sẽ chính thức hỗ trợ CUDIMM. Nhưng chúng ta có thể ước đoán đó sẽ là lúc Zen 6 chính thức xuất hiện. Còn việc Ryzen 8000/9000 có được cập nhật firmware mới hay không thì không có gì đảm bảo. Dù vậy, Zen 5 vốn đang chiếm thế thượng phong thì có thêm CUDIMM không khác gì "hổ mọc thêm cánh".