Mẹo phòng tránh để giữ an toàn trước những chiêu thức lừa đảo trực tuyến phổ biến, bảo vệ thiết bị di động nâng cao với Google Play Protect.

Nhân Ngày Internet An toàn hơn, Google đã công bố những số liệu thống kê ban đầu về hiệu quả của Google Play Protect tại Việt Nam.  Tính năng này, được triển khai vào cuối tháng 12/2024 thông qua sự hợp tác với Cục An toàn thông tin Việt Nam, đã ngăn chặn khoảng 1.5 triệu lượt cài đặt ứng dụng có rủi ro từ 8000 ứng dụng độc hại, bảo vệ hơn 360,000 thiết bị trong vòng 1 tháng.  Sự hợp tác giữa Google và Chính phủ Việt Nam trong lĩnh vực an ninh mạng đã tạo điều kiện cho thành công này, thông qua các biện pháp đối phó với lừa đảo, phần mềm độc hại và các sáng kiến nâng cao nhận thức cộng đồng, bao gồm "An toàn hơn với Google" và "Em an toàn hơn cùng Google".  Nhân dịp này, Google cũng tái khẳng định tầm quan trọng của việc giáo dục người dùng về các phương thức lừa đảo trực tuyến phổ biến và khuyến nghị các biện pháp phòng ngừa.  Hiểu biết về các chiến thuật lừa đảo là yếu tố then chốt để mỗi cá nhân và cộng đồng có thể chủ động đối phó với các mối đe dọa trên mạng.

Dưới đây là những kiểu lừa đảo trực tuyến và cách phòng ngừa.

Lợi dụng các sự kiện lớn

Lợi dụng các sự kiện trọng đại, tội phạm mạng ngày càng tinh vi khi ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) để tạo ra những chiêu trò lừa đảo mới. Từ bán vé giả các sự kiện thể thao, âm nhạc, lễ hội văn hóa, đến giả mạo tổ chức từ thiện nhân đạo sau thiên tai, không một sự kiện lớn nào thoát khỏi tầm ngắm của chúng. Lợi dụng tâm lý vội vàng của mọi người trong những dịp này, kẻ gian dễ dàng thực hiện hành vi lừa đảo.

Để đối phó, Google đã tăng cường các biện pháp giám sát và thực thi chính sách trong các sự kiện lớn và khủng hoảng. Công ty cũng áp dụng các quy định đặc biệt, nghiêm cấm mọi hành vi lợi dụng các sự kiện nhạy cảm để quảng cáo, bán hàng, kiếm tiền trên YouTube và Play, cũng như việc sử dụng từ khóa liên quan để tăng truy cập bất chính.

Mẹo an toàn:

• Luôn mua vé và quyên góp qua các kênh chính thức, uy tín.
• Kiểm tra kỹ lưỡng thông tin tổ chức từ thiện và URL trang web trước khi thực hiện bất kỳ thao tác nào.
• Sử dụng công cụ "Thông tin về kết quả này" trên Google Tìm kiếm để xác minh nguồn gốc thông tin.

Lừa đảo đầu tư thông qua người nổi tiếng được tạo bởi AI

Kỷ nguyên lừa đảo trực tuyến đã bước sang một trang mới đáng báo động khi trí tuệ nhân tạo (AI) được sử dụng để tạo ra những video và hình ảnh giả mạo đến mức đáng kinh ngạc. Những kẻ lừa đảo giờ đây có thể "hô biến" người nổi tiếng thành công cụ quảng bá cho các chiêu trò lừa đảo, đặc biệt là trong thế giới tiền điện tử và các nền tảng giao dịch đầy rủi ro. Những video "deepfake" này, kết hợp cùng tin tức giả và bài đăng bịa đặt lan tràn trên mạng xã hội, tạo nên một bức tranh lừa đảo hoàn hảo, đánh lừa ngay cả những người dùng internet cảnh giác nhất. Sự kết hợp giữa gương mặt nổi tiếng, nội dung được dàn dựng chuyên nghiệp và lời hứa hẹn về lợi nhuận khổng lồ khiến cho những cạm bẫy này trở nên vô cùng nguy hiểm và khó lường.

Để đối phó với mối đe dọa ngày càng gia tăng này, Google đã có những động thái quyết liệt. Chính sách về hành vi trình bày sai đã được cập nhật để trực tiếp nhắm vào các vụ lừa đảo mạo danh người nổi tiếng trong quảng cáo. YouTube cũng đã siết chặt các quy định về mạo danh, ngăn chặn triệt để nội dung giả mạo cá nhân hay kênh, đồng thời cấm các thông tin sai lệch và nội dung bị chỉnh sửa, cắt ghép gây hiểu lầm hoặc hậu quả nghiêm trọng. Google hiện đang phát triển những công nghệ tiên tiến như SynthID, một công cụ đắc lực để xác định và truy vết nội dung được tạo ra bởi AI, mở ra hy vọng trong cuộc chiến chống lại deepfake.

Mẹo an toàn:

• Luôn nghi ngờ lời khuyên đầu tư từ người nổi tiếng, đặc biệt khi bạn bắt gặp chúng trên mạng xã hội. Hãy nhớ rằng, không phải mọi lời quảng cáo hào nhoáng đều là sự thật.
• Quan sát kỹ lưỡng video. Tìm kiếm những dấu hiệu bất thường trong biểu cảm khuôn mặt, cử động cơ thể. Video deepfake đôi khi vẫn còn những điểm "chưa hoàn hảo".
• Nếu một cơ hội đầu tư nghe có vẻ quá tốt để là sự thật, thì có lẽ đúng là như vậy. Hãy tỉnh táo và luôn đặt câu hỏi trước những lời hứa hẹn lợi nhuận cao bất thường.

Lừa đảo du lịch và thương mại điện tử giả mạo

Thế giới mua sắm trực tuyến ẩn chứa một hiểm họa khôn lường: những trang web giả mạo được thiết kế tinh vi đến mức đáng sợ. Kẻ gian tạo ra bản sao hoàn hảo của các trang mua sắm, du lịch, bán lẻ danh tiếng, giăng bẫy người dùng bằng những mức giá "không thể tin được" cho hàng hóa phổ biến, đồ hiệu xa xỉ, vé sự kiện hot, hay các gói du lịch trong mơ. Từ giao diện website đến từng chi tiết nhỏ nhất của dịch vụ khách hàng, tất cả đều được mô phỏng tỉ mỉ, khiến việc nhận diện trang web lừa đảo trở nên vô cùng khó khăn. Chúng còn sử dụng các thủ thuật che mắt tinh vi và tạo áp lực thời gian với những "ưu đãi chớp nhoáng" để thúc ép bạn đưa ra quyết định mua hàng trong tích tắc. Hậu quả thì vô cùng nghiêm trọng: bạn có thể mất trắng tiền, nhận về hàng giả kém chất lượng, bị trừ tiền vô lý, hoặc thậm chí bị đánh cắp thông tin cá nhân nhạy cảm. Thậm chí, bọn chúng còn táo tợn chỉnh sửa danh sách doanh nghiệp, chèn số điện thoại ma để giả danh các công ty thật sự tồn tại.

Để bảo vệ người dùng, Google đang ngày đêm rà soát và triệt hạ những trang web lừa đảo, sử dụng kỹ thuật che đậy, hoặc mạo danh doanh nghiệp. Các nhà quảng cáo cũng được khuyến khích tham gia chương trình Xác minh nhà quảng cáo để chứng thực thông tin và danh tính, góp phần giúp Google nhận diện rõ hơn về nguồn gốc quảng cáo.

Mẹo an toàn:

• Xác minh trang web trước khi "xuống tiền," đặc biệt trong các mùa giảm giá lớn. Đừng để sự hấp dẫn của giá rẻ làm lu mờ lý trí.
• Kiểm tra kỹ lưỡng thanh địa chỉ (URL). Hãy chắc chắn rằng nó chính xác và quen thuộc.
• Tìm kiếm các dấu hiệu bảo mật. Biểu tượng ổ khóa và "https://" ở đầu URL là những tín hiệu đáng tin cậy.
• Cảnh giác cực độ với giá quá rẻ và những lời mời mua hàng khẩn cấp. Đây thường là những dấu hiệu "đỏ" của lừa đảo.
• Sử dụng tính năng "Thông tin về kết quả này" cho bất kỳ trang web nào bạn chưa từng truy cập. Đây là "vũ khí bí mật" của bạn để kiểm tra nguồn gốc thông tin.
• Thông qua Trung tâm Quảng cáo của tôi, hãy tìm hiểu thông tin về nhà quảng cáo và không ngần ngại báo cáo những quảng cáo đáng ngờ. Hành động nhỏ của bạn có thể giúp bảo vệ cộng đồng.

Lừa đảo thông qua giả mạo dịch vụ hỗ trợ kỹ thuật từ xa

Đừng chủ quan trước những cuộc gọi "hỗ trợ kỹ thuật" bất ngờ! Lũ lừa đảo đang giăng bẫy tinh vi, giả danh nhân viên của các công ty công nghệ, ngân hàng, thậm chí cơ quan nhà nước. Chúng dựng lên những màn kịch khẩn cấp, hù dọa thiết bị, tài khoản, hay hệ thống bảo mật của bạn đang gặp "sự cố nghiêm trọng". Với mớ ngôn ngữ kỹ thuật "chuyên nghiệp", những trang web hỗ trợ giả mạo như thật, và cả chiêu trò giả số điện thoại gọi đến, chúng dễ dàng tạo dựng lòng tin. Không từ thủ đoạn nào, từ việc nhắm vào người cao tuổi bằng cách mạo danh các hãng công nghệ quen thuộc, đến tiếp cận giới trẻ qua game online, mục tiêu cuối cùng của chúng chỉ có một: lừa bạn cài phần mềm "điều khiển từ xa". Một khi đã sập bẫy, chúng sẽ tha hồ lục lọi thiết bị, đánh cắp dữ liệu cá nhân, thông tin ngân hàng hay thực hiện các giao dịch đen tối.

Để chống lại hiểm họa này, Google đã triển khai hệ thống phòng thủ nhiều lớp, chủ động "bóc mẽ" và chặn đứng các trang web, quảng cáo hỗ trợ kỹ thuật đáng ngờ. Tính năng bảo mật của Google Message sẽ gửi cảnh báo nếu phát hiện dấu hiệu bất thường. Các doanh nghiệp uy tín cũng có thể cung cấp tùy chọn hỗ trợ đã được xác minh trên Google Tìm kiếm, giúp người dùng an tâm hơn. Và công nghệ Safe Browsing luôn sẵn sàng "giơ cờ đỏ" trước những trang web và tệp tin tải xuống tiềm ẩn rủi ro.

Mẹo an toàn:

• Tuyệt đối không cấp quyền truy cập từ xa cho bất kỳ ai bạn không tin tưởng tuyệt đối.
• Hãy nhớ, các công ty chân chính không bao giờ chủ động gọi điện "hỗ trợ kỹ thuật" cho bạn.
• Nếu bạn cần hỗ trợ, hãy tự mình liên hệ trực tiếp với công ty qua các kênh chính thức (website, số điện thoại công khai).
• Nâng cấp "áo giáp" bảo mật cho tài khoản của bạn bằng Xác minh 2 bước, khóa truy cập, và trình quản lý mật khẩu.

Lừa đảo việc làm

Giấc mơ về công việc quốc tế lương cao, làm việc tại nhà đang bị lợi dụng một cách tàn nhẫn bởi những kẻ lừa đảo chuyên nghiệp. Chúng giăng thiên la địa võng trên các trang web tuyển dụng uy tín và mạng xã hội, tung ra những mẩu tin việc làm "ngon ngọt" đến khó tin. Sau đó là màn kịch phỏng vấn video được dàn dựng công phu, quy trình giới thiệu tỉ mỉ, tất cả đều mang vỏ bọc hào nhoáng của các "tập đoàn quốc tế" trong lĩnh vực tiền điện tử hoặc tiếp thị số. Hợp đồng giả, tài liệu ma, chúng sử dụng mọi chiêu trò để tạo dựng niềm tin tuyệt đối. Nhưng mục đích đen tối không chỉ dừng lại ở việc moi tiền "phí ứng tuyển" hay đánh cắp dữ liệu cá nhân. Thâm độc hơn, chúng còn kéo nạn nhân vào vòng xoáy tội phạm rửa tiền và những hành vi phi pháp khác. Bạn có thể vô tình trở thành con rối trong các giao dịch tài chính mờ ám, chuyển tiền điện tử bất hợp pháp, để rồi gánh chịu những hậu quả pháp lý khôn lường.

Google không hề lơ là trước hiểm họa này. Hệ thống của chúng tôi được thiết kế đặc biệt để "bắt thóp" và chặn đứng những nội dung tuyển dụng đáng ngờ, mang dấu hiệu lừa đảo. Chúng tôi cũng chủ động yêu cầu xác minh bổ sung, truy tìm tận gốc những kẻ đứng sau những thông tin tuyển dụng "béo bở" đó.

Mẹo an toàn:

• Hãy tỉnh táo trước mọi lời mời làm việc "quá tốt để thành sự thật!" Đặc biệt, hãy cảnh giác cao độ với những cơ hội liên quan đến việc chuyển tiền.
• Nhà tuyển dụng chân chính không bao giờ đòi hỏi bạn phải trả bất kỳ khoản phí nào trong quá trình tuyển dụng. Họ cũng tuyệt đối không sử dụng tài khoản cá nhân cho các hoạt động kinh doanh.
• Hãy luôn xác minh lại thông tin tuyển dụng thông qua các kênh liên lạc chính thức của công ty (website, số điện thoại công khai...).
• Sử dụng công cụ "Thông tin về kết quả này" để "soi chiếu" kỹ lưỡng nguồn gốc thông tin tuyển dụng, đừng vội tin vào những gì hào nhoáng bên ngoài.