66% hàng điện tử nhập khẩu từ Trung Quốc và các công ty Mỹ đang hoảng loạn với thuế của Trump

Máy chơi game, màn hình, máy tính... sẽ đắt đỏ hơn với dân Mỹ.

Mặc dù Nhà Trắng vừa ra thông báo sẽ hoãn việc đánh thuế nhập khẩu trong vòng 90 ngày với đa số các nước, nhưng Trung Quốc không nằm trong số đó. Hiện Mỹ đang áp thuế nhập khẩu tới 145% cho hàng hoá sản xuất tại quốc gia 1,4 tỷ dân, với mục tiêu "mang sản xuất về cho nước Mỹ". Vấn đề ở chỗ, rất nhiều công ty Mỹ đang lệ thuộc vào Trung Quốc để kinh doanh.

Theo ghi nhận của Bloomberg, phần lớn các công ty công nghệ ở xứ cờ hoa đang nhập khẩu rất nhiều hàng hoá từ Trung Quốc. 86% lượng máy chơi game (6 tỷ USD), 79% màn hình máy tính (5 tỷ), 73% smartphone (41 tỷ), 70% pin Li-Ion (16 tỷ) và 66% laptop (32 tỷ) nhập khẩu vào Mỹ là từ Trung Quốc.

Điều này có nghĩa kể cả các doanh nghiệp và người tiêu dùng Mỹ muốn tìm nguồn cung khác thì ngay trước mắt, họ gần như không có "lối thoát" nào khác. Khi mức thuế 145% của chính quyền Donald Trump có hiệu lực, đồng nghĩa mức giá của hơn 100 tỷ USD hàng hoá (chưa áp thuế) ban đầu này sẽ vọt hơn gấp đôi chỉ sau một đêm.

Trong khi một số mặt hàng như máy chơi game, smartphone là đến ngay người dùng cuối, những mặt hàng còn lại thường được mua bởi các doanh nghiệp (trang bị cho các văn phòng chẳng hạn). Với kinh doanh mà nói, đây là chi phí đầu tư và vận hành doanh nghiệp ban đầu. Khi chi phí vận hành quá cao, các doanh nghiệp sẽ phải tính toán lại kế hoạch làm ăn của mình, nhưng phần lớn sẽ hạn chế mở rộng trong giai đoạn ngắn hạn này.

Mặc dù về lâu dài, các công ty trên hoàn toàn có thể chuyển việc sản xuất về Mỹ, nhưng điều đó không thể xảy ra trong vài ngày. Năng lực làm kinh tế của người Trung Quốc tốt tới mức các hãng không cần phải bận tâm quá nhiều việc xây dựng chuỗi cung ứng (nguyên liệu, vật tư), xây dựng nhà máy, tuyển nhân công, lập kho tàng bến bãi... Để "trở về Mỹ", tất cả mọi vấn đề trên lập tức hiển hiện. Xây nhà máy ở bang nào, tuyển nhân công như nào, chọn đối tác nào (ở Mỹ) để cung ứng... Dù tất cả đều làm được trên lý thuyết nhưng đều cần thời gian để thực hiện. Sản phẩm có độ phức tạp càng cao thì khó khăn càng nhiều.

Chỉ có một điều chắc chắn trước mắt là, giá cả mọi mặt hàng công nghệ ở Mỹ sẽ tăng chóng mặt.

Bên trong nhà máy Foxconn sản xuất ra iPhone ở Trung Quốc

Một số công ty quy mô vừa và nhỏ như Framework hay Razer đang tạm dừng việc kinh doanh để đánh giá lại tình hình. Chỉ những công ty lớn vốn dày như Apple, Amazon, HP, Dell, NVIDIA, Microsoft thì chọn cách "nhà giàu" khi tăng đơn hàng dồn dập cho các đối tác Trung Quốc để tranh thủ "gom hàng" trước khi "giông bão" tới.

Song đây không phải là cách lâu dài vì để nhanh chóng tăng sản lượng đòi hỏi các công ty Trung Quốc phải mở rộng thêm việc sản xuất. Điều này đồng nghĩa họ phải tuyển thêm nhiều nhân công hơn, làm việc cật lực hơn và có thể phải trả nhiều chi phí hơn (để bù overtime). Mặt trái khác là chất lượng hàng hoá có thể sẽ giảm do sản xuất quá độ, dẫn tới khâu kiểm định chất lượng (QC/QA) trở nên qua loa. Dĩ nhiên các công ty Mỹ sẽ phải "bao" hết các chi phí phát sinh này. Nên chỉ những công ty "giàu" thì mới kham nổi.

Việc trữ hàng quá nhiều tất nhiên cũng có những rủi ro khác. Sẽ ra sao nếu nền kinh tế Mỹ suy thoái? Sẽ ra sao nếu xảy ra giảm phát? Sẽ ra sao nếu sức mua của người dùng Mỹ giảm và họ ngại ngần chi tiêu hơn? Nhìn chung tương lai với các công ty Mỹ khá là hỗn loạn...

Một số công ty Mỹ tăng đơn đặt hàng khẩn cấp với đối tác Trung Quốc để "gom hàng" trước bão thuế

Nói đi cũng phải nói lại. Các doanh nghiệp Mỹ đang ở cảnh "một cổ hai tròng" khi mà không chỉ phải đối phó thuế nhập khẩu của Trump, họ còn đối diện với lệnh cấm xuất khẩu đất hiếm của chính quyền Bắc Kinh. Những nguyên tố như Scandium, Dysprosium, Gadolinium, Terbium, Lutetium, Samarium và Yttrium hiện cần có giấy phép đặc biệt và cần chờ được duyệt mới có thể xuất khỏi Trung Quốc. Tuy chúng ta ít nghe tới nhưng chúng là thành phần quan trọng trong các thiết bị công nghệ cao. Khi bị hạn chế tiếp cận nguồn đất hiếm này, các công ty Mỹ sẽ phải tìm kiếm ở nơi khác và nhiều vấn đề khác sẽ còn phát sinh...