# File ZIP hợp lệ 100% có thể khởi động trực tiếp từ BIOS như hệ điều hành

> **TL;DR:** David Oberhollenzer (biệt danh Goliath) tạo ra một ZIP file hợp lệ 100%, đồng thời là ảnh hệ điều hành chuẩn Multiboot. File có thể giải nén bình thường, nạp bằng GRUB hoặc QEMU, hay ghi ra đĩa mềm (floppy) để BIOS khởi động trực tiếp. Mấu chốt nằm ở file đầu tiên ZIPHEAD.COM được lưu không nén, chứa cờ Multiboot, chữ ký 0x55AA và bootloader. Header ZIP được tinh chỉnh để CPU đọc ra lệnh vô hại, trong đó byte thời gian chỉnh sửa đóng vai lệnh nhảy.

- Bài gốc: https://migovi.com/zip-file-khoi-dong-bios-multiboot/
- Tác giả: [The Strongest Man on Earth](https://migovi.com/author/king/)
- Ngày đăng: 2026-11-16T18:09:53+07:00
- Chuyên mục: News, PC, Technology
- Nguồn: [Tom's Hardware](https://www.tomshardware.com/software/operating-systems/developer-creates-a-100-percent-valid-zip-file-that-doubles-as-a-bios-bootable-operating-system-hiding-bios-boot-flags-inside-uncompressed-files-and-turning-file-headers-into-cpu-instructions)

---

Lập trình viên David Oberhollenzer tạo ra một ZIP file hợp lệ 100% vừa giải nén được vừa khởi động qua BIOS hoặc Multiboot như hệ điều hành thực thụ.

## Một file ZIP với 3 vai trò

David Oberhollenzer (biệt danh Goliath) vừa chế ra ZIP file hợp lệ hoàn toàn. File này giải nén được như mọi archive khác, đồng thời nó còn là ảnh hệ điều hành tương thích chuẩn Multiboot, lại khởi động được qua BIOS.

![Biểu tượng tệp ZIP của Windows minh họa cho ZIP file khởi động được qua BIOS](https://migovi.com/wp-content/uploads/2026/11/zip-file-khoi-dong-bios-multiboot-1.jpg)

*Biểu tượng tệp ZIP của Windows (Ảnh: Microsoft)*

Người dùng có thể nạp file bằng GRUB của Linux, QEMU hay bất kỳ trình nạp Multiboot nào, kể cả khi đã ghi sang phương tiện khác. Cách "biểu diễn" thú vị nhất là ghi ảnh vào đĩa mềm (floppy). Sau đó BIOS của máy [PC](https://migovi.com/tag/pc/) tương thích sẽ khởi động thẳng từ đó, không cần chỉnh sửa gì thêm.

## Vì sao ZIP làm được chuyện này

![ZIP file](https://migovi.com/wp-content/uploads/2026/11/zip-file-khoi-dong-bios-multiboot-2.jpg)

Khác với nhiều định dạng, phần metadata (danh mục file) của ZIP nằm ở cuối archive. Phía trước là từng file nén nối tiếp nhau. Mỗi khối file có cấu trúc dễ đoán: "PK" kèm 2 byte 03 04, metadata gồm tên file, vài trường phụ rồi mới tới nội dung. File nào cũng có thể lưu không nén. Goliath tận dụng điều đó cho file đầu tiên, tên ZIPHEAD.COM, nằm ngay đầu archive.

![ZIP file - OS](https://migovi.com/wp-content/uploads/2026/11/zip-file-khoi-dong-bios-multiboot-3.jpg)

Theo Goliath, để ZIP thành ảnh Multiboot hợp lệ là việc "dễ". Ảnh chỉ cần chứa giá trị 0x1BADB002 trong 8 KiB đầu, theo sau là vài cờ và checksum. Anh đặt dữ liệu này vào ZIPHEAD cùng vị trí của bootloader. GRUB hay QEMU chỉ cần thông tin khởi tạo, phần còn lại là việc của bootloader nằm trong vùng dữ liệu không nén.

## Mánh để BIOS chịu khởi động

BIOS sẽ đọc đúng 512 byte đầu của đĩa. Nếu chúng kết thúc bằng 0x55AA thì đĩa được xem là bootable, rồi BIOS chạy code từ byte đầu tiên. Goliath đặt 0x55AA đúng vị trí 510 của ZIP, nằm sẵn trong nội dung ZIPHEAD. Việc này không làm hỏng ảnh Multiboot vì chuẩn này khá linh hoạt về vị trí dữ liệu.

![ZIP file](https://migovi.com/wp-content/uploads/2026/11/zip-file-khoi-dong-bios-multiboot-4.jpg)

Chỗ hóc búa là header ZIP ("PK" + 0x0304 cùng metadata) lúc này bị CPU đọc như mã máy. Bốn byte đầu là những lệnh không ghi gì vào bộ nhớ, chỉ có 1 lệnh đẩy giá trị vào stack nên vô hại. Các byte metadata kế tiếp được chỉnh để thành lệnh vô hại hoặc lệnh hữu ích. Chẳng hạn, byte thời gian chỉnh sửa được dùng làm lệnh nhảy xuống sâu hơn trong dữ liệu.

Nghe thì đơn giản nhưng thực tế khó hơn nhiều. Các byte phải thỏa 3 điều kiện cùng lúc: là lệnh CPU không gây crash, là code hữu ích để dựng quá trình boot, đồng thời vẫn là header hợp lệ của một ZIP archive. Bạn muốn coi chi tiết có thể đọc bài blog gốc của Goliath.

**GÓC NHÌN MIGOVI**

Dự án này không có giá trị thương mại, nhưng là bài học hay về cách các định dạng "vô hại" có thể bị nhập nhằng ý nghĩa. Một byte có thể vừa là dữ liệu vừa là lệnh, tùy ai đọc. Giới làm bảo mật cũng gọi kiểu tệp này là polyglot. Với người dùng bình thường thì chưa cần lo, vì máy vẫn phải được chủ động cho khởi động từ tệp đó. Còn với dân thích mày mò, đây là ví dụ đáng suy nghĩ về cách BIOS, bootloader và định dạng file "nói chuyện" với nhau ở mức thấp nhất.

Nguồn: [Tom's Hardware](https://www.tomshardware.com/software/operating-systems/developer-creates-a-100-percent-valid-zip-file-that-doubles-as-a-bios-bootable-operating-system-hiding-bios-boot-flags-inside-uncompressed-files-and-turning-file-headers-into-cpu-instructions)
